نوروپاتی دیابت: علت‌ها، انواع و نکات مرتبط با تسکین‌دهنده‌های طبیعی

نوروپاتی دیابت: علت‌ها، انواع و نکات مرتبط با تسکین‌دهنده‌های طبیعی

نوروپاتی دیابت: علت‌ها، انواع و نکات مرتبط با تسکین‌دهنده‌های طبیعی

اثر: سینتیا کراس

بازبینی شده توسط دکتر مهش کرندیکار، جراح مغز و اعصاب

میلیون‌ها نفر از دیابت رنج می‌برند. بر طبق آمار سازمان سلامت جهانی، تعداد افراد مبتلا به دیابت از 108 میلیون در سال 1980 به 422 میلیون در سال 2014 افزایش پیدا کرده است. WHO نیز پروژه‌هایی که دیابت در آن نقش دارد، هفتمین علل منجر به مرگ تا سال 2030 برشمرده است.

اختلال و بیماری دیابت نتیجه آسیب عصبی وارد شده توسط اثرات سمی بالا بودن سطح قند خون و گردش خون ضعیف می‌باشد. درواقع، یک سطح قند خون بالا دائماً می‌تواند به عصب‌های محیطی که مسئول ارسال پیام‌ها بین مغز یا نخاع و دیگر قسمت‌های بدن است، صدمه برساند.

نتیجه حاصل از این شکل پیشرفت آسیب عصبی، منجر به این می‌گردد که شما یک کاهش تدریجی از درک و احساس و همین‌طور درد و ضعف در مناطق آسیب دیده را تجربه نمایید و معمولاً شامل پاها و برخی اوقات دست‌ها نیز می‌شود.

حتی اگر نوروپاتی دیابتی (اختلال) یک عارضه نسبتاً شایع با بیش از 60% از بیماران دیابتی باشد که از چند نوع آسیب عصبی رنج می‌برند، برخی عوامل خاص باعث می‌گردد فرد به طور فزاینده‌ای نسبت به آن حساس باشد.

مطالعات انجام شده توسط فیزیکدانان خانواده آمریکا، گزارشی را ارائه می‌دهد که درد نوروپاتی محیطی دیابتی از عملکرد، حالت و الگوهای خواب به طور تقریبی 10 تا 20 درصد در بیماران دیابت اثر گذار است.

Neuropathy-14

عواملی که منجر به اختلال دیابت می‌شوند، چیست‌اند؟

اختلال دیابت حاصل و نتیجه یک مبارزه طولانی مدت با دیابت می‌باشد. ریشه اصلی در سطح پایداری قند خون بالا است، آسیب عصبی زمانی بیشتر می‌شود که دیابت در یک دوره زمان طولانی به درستی مدیریت نشود. عوامل مؤثر دیگر برای اختلال دیابت شامل موارد ذیل می‌شوند:

-         بالا رفتن سطح کلسترول که منجر به آسیب دیدن رگ‌های خونی می‌گردد

-         آسیب فیزیکی به عصب‌ها به شکل جراحت یا فشار مکانیکی و همین‌طور به دلایل جراحی

-         انتخاب‌های سبک زندگی غیر مناسب، مانند استعمال زیاد دخانیات و مصرف بالای مشروبات الکلی.

همچنین نشانه کمبود ویتامین B12 را نیز می‌توان در این اختلال برشمرد که توسط متفورمین، یک داروی رایج که جهت کنترل دیابت استفاده می‌شود، اوضاع را بدتر می‌کند. ارائه دهنده خدمات درمانی شما می‌تواند با انجام چند آزمایش ساده، هرگونه کمبود ویتامینی را در شما برطرف کند.

 

نشانه‌های اختلال دیابت

اختلال دیابت بسته به نوع ویژه این اختلال و عصب‌هایی که آسیب دیده‌اند، می‌تواند نشانه‌های متعددی را از خود بروز دهد. در شروع، این نشانه‌ها با اشکال متفاوتی از اختلال دیابت سروکار دارند و عموماً خفیف و جزئی هستند و اغلب تمایلی به شناسایی ندارند. در حقیقت، تعدادی از مردم هیچ نشانه‌ای را ابداً در خود تجربه نکرده‌اند.

 هنگامی‌که این اختلال به طور چشمگیری با آسیب‌دیدگی تمام مدت بافت‌های صدمه‌دیده بیشتر و بیشتر وضعیت بدتری پیدا می‌کنند، این برجسته‌تر می‌شوند. آنچه به عنوان بی‌حسی، سوزن سوزن شد یا درد در پاها شروع می‌شود می‌تواند تا حد جدی‌تری توسعه پیدا کند و منجر به از دست دادن حواس حسی، مشکلات هماهنگی اعضا و حتی مشکلات حرکتی شود.

 اختلال دیابت اصولاً بر عصب‌های محیطی اثر می‌گذارد و این آسیب ابتدا در اندام‌ها به خصوص پاها احساس می‌شود. هنگامی‌که شما چندین سال به دیابت مبتلا باشید، نتیجه این آسیب به عصب‌ها به تدریج رشد می‌کند و مرکزیت آن بیشتر می‌شود و می‌تواند به تأثیر سیستم عصبی غیرارادی (خودمختار) بیانجامد.

 

بعضی از نشانه‌های رایج آسیب عصبی دیابت شامل:

-         بی‌حسی، سوزن سوزن شدن، درد ناشی از خارش یا تغییر احساسات در انگشتان پا، زانوها، دست‌ها، بازوها و انگشتان.

-         درد در زانو، باسن و ران‌ها

-         نازک شدن یا آب رفتن عضلات در منطقه آسیب دیده

-         اختلال حرکتی به دلیل مشکلات در بلند کردن بخش فوقانی پاها و انگشتان که به افتادگی پا (foot drop) شناخته می‌شود.

-         گرفتگی عضلات

-         مشکلات در قدرت بینایی شما، گاهی اوقات منجر به دید مضاعف می‌شود

-         سوءهاضمه، حالت تهوع یا استفراغ

-         اسهال یا یبوست، به خصوص در شب

-         نفخ یا آروغ زدن

-         سرگیجه یا ضعف در ایستادن به دلیل افت ناگهانی فشارخون

-         مشکل در دفع ادرار، مانند عدم احساس پر شدن مثانه، عدم توانایی در تخلیه کامل مثانه

-         اختلال نعوظ (ناتوانی جنسی) یا مشکلات انزال در مردان

-         خشکی واژن، کم‌تحرکی جنسی و مشکل در رسیدن به ارگاسم در بانوان

-         ضعف ماهیچه‌ای یا فلج که بر یک یا چند ماهیچه اثر می‌گذارد

-         کاهش وزن

-         الگوهای تعریق غیرطبیعی که شامل تعریق بیش از حد یا خیلی کم و در نتیجه، تنظیم نادرست دمای بدن می‌شود

-         ورم شکم

-         عدم آگاهی از هیپوگلیسیمی (قند خون پایین)، شرایطی که بدن در تشخیص علائم هیپوگلیسیمی ناتوان است

 

تشخیص درد عصب دیابتی

 برای تشخیص اولیه اختلال دیابت، دکتر شما، نشانه‌ها و تاریخچه درمانی شما را بررسی خواهد کرد و پس‌ازآن، شما باید یک آزمایش فیزیکی بدهید تا دکتر بتواند نظر بالینی خود را در مورد شما اعلام کند.

 این تشخیص پیش‌فرض توسط یک تعداد آزمایش قطعی و نهایی که به طور ویژه برای تخمین کاهش عملکرد عصب طراحی شده است، همراه می‌شود. برای نمونه، مطالعات انتقال عصب هدفش ارزیابی سرعت سیگنال‌های عصبی در دستان و زانوها می‌باشد و الکترومیگرافی، ترشحات الکتریکی تولید شده در ماهیچه‌ها را اندازه‌گیری می‌کند.

 در همین راستا، دکتر شما نیاز به تجویز چند آزمایش اضافی از عملکرد سیستم عصبی را لازم می‌داند تا بتواند تشخیص جامع‌تری را ارائه دهد. یک آزمایشگاه بالینی می‌تواند نشانه‌های اولیه نوروپاتی (اختلال) در بیماران دیابتی را بدون هیچ علائمی شناسایی نماید.

 

درمان درد عصب دیابت

 درمان درد عصب دیابتی در درجه اول به تأخیر یا متوقف کردن تخریب عروق و عصب‌های خونی بستگی دارد که دلیلش سطوح کنترل نشده قند خون بالاست. جنبه دیگر بیشتر برنامه‌های درمانی موجود، کاهش شدت نشانه‌های مرتبط با این بیماری می‌باشد.

 مانع بالا رفتن سطح قند و پایین آمدن آن‌ها به سطح معمول شاید مهم‌ترین پیش‌شرط برای هر استراتژی درمانی جهت دستیابی به نتایج مثبت باشد.

 دکتر شما نشانه‌های سلامت ضروری را قبل از گذراندن یک دوره جامع درمانی، برای رسیدن و حفظ کنترل درست گلیسیمی از طریق رژیم، ورزش کردن و مواد دارویی بررسی خواهد نمود. همچنین پاها باید به دقت مورد نظارت قرار بگیرد.

 یکی از متداول‌ترین عوارض درعین‌حال تهدیدآمیز اختلال (نوروپاتی) دیابتی کاهش تدریجی احساس در پاها می‌باشد. به دلیل ازکارافتادن این حساسیت، افراد دیابتی غالباً از صدمات وارده به پاها بی‌اطلاع می‌مانند و برای مدت طولانی درمانی برایشان انجام نمی‌پذیرد.

 این سهل‌انگاری می‌تواند مسبب اتفاق بدی شود؛ پاهای صدمه دیده شما می‌توانند عفونت کرده و دچار زخم و قانقاریا گردد. هنگامی‌که شرایط از کنترل خارج می‌شود، دکتر باید درمان از طریق جراحی را برای ترمیم عوارض پا پزشکی تجویز کند، مانند حذف بافت فاسد یا مرده از طریق جراحی و همین‌طور بریدن عضو یا قطع کامل پا.

 دکتر همچنین ممکن است توصیه‌های مانند حمام کردن برای تسکین و داروهای ضد درد ویژه، ضدافسردگی، ضد تشنج را برای کاهش درد و ناراحتی مرتبط با اختلال دیابتی تجویز کند. اینکه چقدر این درمان مؤثر افتد به نحوه مدیریت دیابت شما بستگی دارد.

 بیش از 60 درصد از افراد با دیابت نوع 1 به آسانی با کنترل ثابت سطح قند خون اختلال دیابتی خود را از بین می‌برند به‌طوری‌که خودشان را در محدوده تعیین شده نگه می‌دارند.

 

گزینه‌های درمان طبیعی برای درد عصبی دیابتی

 noropati-1

در اینجا برخی از درمان‌های برای درد عصبی دیابتی آورده شده است

 

  1.       بکاربردن کرم کپسایسین یا کاپسی‌سین 

  کپسایسین یا کاپسی‌سین دارای ویژگی‌های ضد ورم و ضد درد می‌باشد که به کاهش درد عصب ناشی از دیابت کمک می‌کند.

 هنگام استفاده معمول، کرم کپسایسین یا کاپسی‌سین یک احساس گرما را تولید می‌کند که به کاهش درد کمک می‌نماید.

 noropati-2

در مطالعات بالینی منتشرشده در Acta Diabetologica، محققان کشف کرده‌اند که هر وقت کپسایسین یا کاپسی‌سین برای پاهای بیماران با علائم اختلال دیابتی استفاده می‌شود،کپسایسین یا کاپسی‌سین به بهبود نشانه‌ها، از جمله آستانه ادراک درد، کمک می‌کند.

 تعداد کرم‌های بی‌شماری از کپسایسین موضعی بدون نسخه برای رفع درد در غلظت‌های مختلف از 0.025% تا 0.075% وجود دارند. تمامی شما در صورت لزوم باید کرم را دو یا سه بار در روز بر روی مناطق درد بمالید؛ اما مواظب باشید کرم وارد پوست شکسته شده یا آسیب دیده نشود.

 

  1.       ورزش منظم می‌تواند مفید باشد

 برای دردهای عصب دیابتی، ورزش منظم یک اجبار به حساب می‌آید.

 ورزش کردن به بهبود جریان خود در عصب‌های آسیب دیده و همین‌طور تغذیه عصب‌های آسیب دیده برای برگشت به حالت نرمال کمک می‌کند. ورزش کردن به کاهش قند خون، افزایش سطح توازن عصب درد و کنترل دیابت کمک می‌کند.

Neuropathy-3

 طی مطالعات صورت گرفته در Pain Medicine در سال 2015 کشف شد که رابطه درد ادراکی می‌تواند از طریق ورزش هوازی در بین افرادی مبتلا به نوروپاتی محیطی دیابتی دردناک بدون تغییر در شدت درد کاهش یابد.

 مطالعات منتشر شده دیگری در مجله Diabets and its comolications در سال 2012 خبر از پیشرفت‌هایی در شاخه بافت عصب پوستی و عصبی را می‌دهد که ورزش در افراد با اختلال پیرامونی معجزه می‌کند.

 برای بهره‌مندی از مزایای ورزش، نیازی به عضویت در یک سالن ورزشی و انجام یک تمرین روزمره سخت نیست. شما می‌توانید به سادگی به پیاده‌روی رفته یا شنا کنید.

 

  1.       چای زنجبیل بنوشید

 زنجبیل به عنوان یک گیاه‌درمانی، قرن‌ها در داروی های چینی و هندی به منظور تسکین‌دهنده درد مورداستفاده قرارگرفته است.

 ماده ضدالتهاب و ورم قدرتمند با نام زنجبیل درمان مؤثری برای درد عصب دیابتی می‌باشد. آن می‌تواند تحرک و پویایی را در بین مبتلایان به درد مزمن، افزایش دهد.

 Neuropathy-4

مطالعات به چاپ رسیده در مجله ایرانی تحقیقات دارویی در سال 2015 خبر داد که مکمل‌های پودر زنجبیل می‌تواند به پیشرفت سرعت قند خون کمک کند. در این مطالعات، شرکت‌کنندگان دو گرم زنجبیل را هر روز به مدت 2 هفته مصرف می‌کردند و این به کاهش سطح هموگلوبین A1c، آپولیپوپروتیین B، آپولیپوپروتئین A-1 و مالون دی آلدئید کمک می‌نماید.

 -         2 الی 3 فنجان در روز چای زنجبیل بنوشید. برای درست کردن چای، 1 فنجان آب جوش و 1 قاشق تکه‌های خرده شده زنجبیل را به آن اضافه کنید. بگذارید 5 تا 10 دقیقه بماند و چایی آماده است.

-         همچنین، مکمل‌های زنجبیل را می‌توانید استفاده کنید، اما تنها بعد از مشورت با دکتر.

 

  1.       درمان بالقوه آلفا لیپویک اسید

 آلفا لیپویک اسید (ALA)، یک نوع اسید چرب، درمان جایگزین دیگری برای درمان دیابت‌هایی با درد عصبی است.

 اول از همه، ALA به جنگ با رادیکال‌های آزادی می‌رود که به سلول آسیب رسانده‌اند. دوم، آن به بازیابی عملکرد سلول‌های عصبی آسیب دیده و جلوگیری از آسیب‌های بیشتر کمک می‌کند. همچنین به بدن کمک می‌کند تا در برابر انسولین حساس‌تر باشد.

 Neuropathy-5

مطالعات انجام شده در سال 2009 در مجله پزشکی Review of Diabetic Studies گزارش را منتشر کرد که ALA می‌تواند به بهبود سرعت هدایت عصب حرکتی در اختلال دیابتی تجربی کمک کند و اعصاب محیطی را از ایسکمی (کم رسیدن خون، به اندام یا ناحیه‌ای بدن) در موش‌ها محافظت نماید.

 تحقیقات منتشر شده دیگر در سال 2010 در  Netherlands Journal of Medicineنشان داد که می‌توان تزریق داخل وریدی با دوز 600 میلی‌گرم یک بار در روز در طی یک دوره سه‌هفته‌ای انجام داد.

 شما می‌تواند ALA را در خوراکی‌هایی مانند جوانه بروکسل، کلم بروکلی، نخودفرنگی، سبوس برنج و سیب‌زمینی پیدا کنید.

 

  1.       ماساژ دادن منطقه آسیب دیده

درد عصب دیابتی می‌تواند توسط ماساژ درمانی ساده بهبود پیدا کند. ماساژ ملایم در طول و دو طرف ناحیه آسیب دیده به بهبود جریان خون کمک می‌کند و همچنین به درمان عصب‌های آسیب دیده کمک می‌رساند. ماساژ حتی به بهبود دامنه حرکت کمک می‌کند.

 مطالعات منتشر شده در Diabetes Spectrum  نشان می‌دهد که ماساژ می‌تواند تأثیر مثبتی بر سطح گلوکوز خون و علائم اختلال دیابت داشته باشد.

 Neuropathy-6

تحقیقات منتشر شده دیگری در سال 2017 در مجله  Nursing Scholarshipنشان می‌دهد که ماساژ رایحه‌درمانی یک مداخله پرستاری غیر دارویی ساده و مؤثر است که می‌تواند برای مدیریت درد عصبی استفاده شود و کیفیت زندگی در بیمارانی با اختلال دردناک را بهبود می‌بخشد.

 -         مقداری خردل ولرم، زیتون یا روغن نارگیل را روی ناحیه آسیب دیده بمالید.

-         منطقه آسیب دیده را با حرکات طولانی و ملایم به مدت 5 تا 10 دقیقه ماساژ دهید.

-         بعد از ماساژ، آن منطقه را با یک حوله گرم بپوشانید.

-         این کار را چندین روز انجام دهید.

 

  1.        محدود کردن مصرف الکل

 نوشیدن زیاد الکل با نوروپاتی دیابتی همراه است. در حقیقت، مقدار زیاد الکل برای اعصاب شما سمی است و می‌تواند منجر به آسیب شدید عصبی شود و ممکن است اختلال را بدتر کند.

 نوشیدن بیش از حد حتی بدن شما را در بعضی از مواد مغذی دچار کمبود می‌کند و ازاین‌رو باید از مصرف آن به طور کامل اجتناب کرد.

 Neuropathy-7

مطالعات منتشر شده در مجله پزشکی Alcohol Health & Research World گزارش می‌دهد که مصرف گاه‌به‌گاه الکل به‌طورکلی باعث کاهش کنترل قند خون در مبتلایان به دیابت نمی‌شود. بااین‌حال، مصرف مرتب حتی مقادیر متوسط الکل در کنترل قند خون دیابتی اختلال ایجاد می‌کند و خطر نوروپاتی محیطی را افزایش می‌دهد.

 نوشیدن بیش از حد الکل خطر اختلال الکلی را بالا می‌برد

 مطالعات منتشر شده در مجله بریتانیا Clinical Pharmacology گزارش می‌دهد که اختلال الکلی منجر به آسیب‌رسانی به اعصاب می‌شود که ناشی از نوشیدن بیش از حد و بلند مدت الکل است و با درد و سوزش خودبه‌خود، پردردی (hyperalgesia) و آلودینا (حساسیت درد مرکزی (افزایش پاسخگویی نورون‌ها) در ادامه بدون درد و اغلب تکراری اشاره دارد) مشخص می‌شود.

 

  1.       ترک کردن سیگار

 اگر شما از درد عصبی دیابتی رنج می‌برید، زمان آن رسیده است که سیگار را کنار بگذارید. سیگار کشیدن منجر به انسداد رگ‌های خونی می‌شود و سیستم گردش خون را مختل می‌کند. این در عوض، باعث کاهش مواد مغذی خون در عصب‌های محیطی می‌گردد که خود موجب افزایش درد می‌شود.

 Neuropathy-9

مطالعات منتشر شده در مجله پزشکی General Internal در سال 2015 گزارش می‌دهد که سیگار کشیدن رابطه مستقیمی با خطر بالا رفتن اختلال درد دیابت در اشخاص دیابتی دارد؛ اما مطالعات بیشتر، اعم از اینکه این ارتباط سببی باشد و یا اینکه آیا ترک سیگار باعث کاهش خطر اختلال درد دیابتی در بزرگ‌سالان مبتلا به دیابت می‌شود یا خیر نیازمند آزمایش هستند.

 تحقیقات دیگری که در سال 2017 در انجمن جراحان ترکیه منتشر شد، نشان داد که سیگار کشیدن یک عامل خطرآفرین برای درد نوروپاتی است. بر طبق این تحقیقات، احتمال درد نوروپاتی در طول مدت سیگار کشیدن افزایش می‌یابد و سطح اعتیاد بالا می‌رود و در بیماران دیابتی، این نسبت حتی بیشتر نیز می‌شود. اهمیت فوق‌العاده آن زمانی است که افراد سیگاری باید راجع به این حقایق و احتمالات آگاه شوند.

 

  1.       درد را با مراقبت کایروپراکتیک (Chiropractic) تسکین دهید

 کایروپراکتیک محبوبیت زیادی در میان بیماران دیابتی درزمینهٔ درمان طبیعی جهت درمان درد عصب دارد.

 تکنیک‌های متفاوت از جمله، Palpation (فرآیند استفاده از دستان برای چک کردن بدن، به ویژه در زمان تشخیص بیماری)؛ فشار، ماساژ، برنامه‌های ورزشی و مشاوره در مورد شیوه زندگی در کنار هم برای کاهش درد، تورم و التهاب به کار می‌رود.

 Neuropathy-10

این تکنیک‌ها با شل کردن عضلات تنگ و سفت، کمک به گردش خون و اتصال عصب، در بهبود دامنه حرکت بسیار کمک می‌کند. علاوه بر این، برای کل بدن بسیار آرامش بخش است.

 طبق گزارشی در سال 2015 توسط مجله  Diabetes News، مراقبت کایروپراکتیک یک درمان مؤثر برای نوروپاتی محیطی به شمار می‌رود، زیرا آن، ریشه مسبب نشانه‌های درد بیمار را هدف قرار می‌دهد.

 همواره مطمئن شوید، شما مرکز کایروپراکتیک درست و دارای صلاحیت و مجوز دار را انتخاب کرده باشید.

 

  1.       طب سوزنی می‌تواند تسکین و نقش امداد را ایفا نماید

 همچون مراقبت کایروپراکتیک، طب سوزنی گزینه مؤثر دیگری برای درمان درد عصب دیابتی محسوب می‌شود.

 در این نوع از درمان چینی سنتی، نقاط اصلی بدن با سوزن‌ها تحریک می‌شود تا ماهیچه‌های سفت خود را رها سازند، گردش خون بالا می‌رود و عصب‌های آسیب دیده درمان می‌شود. این، خود درد را کاهش می‌دهد.

 Neuropathy-11

تحقیقاتی در سال 2010 در مجلهAcupuncture and Meridian Studie منتشر شد که طب سوزنی می‌تواند از لحاظ درمان بالینی برای درمان رادیکال نوروپاتی دیابتی مفید باشد.

 مطالعات دیگر نیز در مجله  Translational Medicine & Research در سال 2017 ارائه شد بر این اساس که درمان طب سوزنی دارای پتانسیل درمانی نشانه‌های دیابت از نوع 2 را دارا می‌باشد، از جمله هایپرگلیسیمی (افزایش قند خون)، اختلال دیابتی و عوارض دیگر مرتبط با درد.

 همواره طب سوزنی توسط متخصص طب سوزنی و دارای مهارت باید انجام پذیرد.

 

درمان آنکتودال (Anectodal)

 درمان زیر نه بر اساس شواهد علمی است و نه توسط متخصصان سلامت تأیید و بررسی شده است. با این وجود، یک تعدادی از بیماران با استفاده از این درمان آنکتودال پیشرفت در بهبودی حالشان را مشاهده و گزارش نموده‌اند.

 

حمام آب گرم

 یکی از آسان‌ترین درمان‌های خانگی برای کم کردن درد عصب دیابتی رفتن حمام گرم رفتن است.

 گرما باعث آرامش می‌شود و به فرآیند درمان کمک می‌کند، از این‌رو جریان خون در محل عصب آسیب دیده بهبود پیدا می‌کند. بیش از آن، حمام آب گرم شما را از اضطراب رها می‌سازد و احساس آرامش را به شما می‌بخشد.

 Neuropathy-12

به مدت 20 دقیقه، دو بار در روز حمام آب گرم بگیرید؛ اما همیشه به خاطر داشته باشید ابتدا میزان دمای آب را با دستان خود چک کنید و بعد پاها را درون وان حمام قرار دهید.

 برای سودمندی بیشتر، می‌توانید یک یا دو بار در هفته یک فنجان نمک اپسوم (منیزیم سولفات) را درون آب گرم بریزید.

 

محل درد عصب

 مناطق مشکل‌دار معمول که با درد عصب دیابتی مرتبط هستند مناطق محیطی یا اندام‌ها به شمار می‌روند که می‌توان پاها، زانوها، دستان و بازوها را نام برد؛ اما حتی از میان این مناطق اختلال تعیین شده، پاهای شما بیشترین لطمه را از صدمه عصب دیابتی متحمل می‌شوند.

 دوره‌های طولانی از قند خون بالای کنترل نشده می‌تواند مسبب بروز تعدادی از شرایط مشکل سازی باشد که باعث تحریک پای شما می‌شود و درمجموع به عنوان پای دیابتی نامیده می‌شود.

 مبتلایان به دیابت به طور چشمگیری در معرض سوزش، سوزن سوزن شدن یا درد مچ پا قرار دارند. این نوع از درد پای عصبی می‌تواند همزمان با احساس بی‌حسی همراه شود و به تدریج جای خود را به از دست دادن احساس یا حس در پاها دهد.

 با توجه به این کاهش حساسیت، افراد مبتلا به دیابت ممکن است احساس درد و سوزش ناشی از زخم‌ها یا جراحت‌ها در پاها را نداشته باشند. چنین بریدگی بدون درد، زخم، یا تاول، درصورتی‌که به‌درستی تشخیص داده نشود می‌تواند عواقب جدی به خود بگیرد و باعث ایجاد زخم و عفونت گردد.

 برای جلوگیری از بروز چنین عوارضی، به مبتلایان دیابت توصیه می‌شود، هرسال یک‌بار پای خود را توسط یک متخصص پزشکی معاینه نمایند. چنین معاینه‌های دقیقی می‌تواند به تشخیص مشکلات جدید مرتبط به اختلال دیابتی یا مشکلات گردش خون همراه با شناسایی سایر علائم مشکل‌ساز، مانند زخم‌ها، تاول و یک بیماری مفصل معروف به آرتروپاتی charcot یا پاهای charcot مشهور است.

 

انواع اختلال دیابتی

 اصولاً چهار نوع اختلال دیابتی وجود دارد:

 

نوروپاتی محیطی

 نوروپاتی محیطی به شرایطی اطلاق می‌شود که عصبی که از مغز یا نخاع به پوست، ماهیچه‌ها و اندام‌های داخلی متصل است، به دلیل آسیب پیش‌رونده شروع به بدعمل کردن می‌نماید. درنتیجه، سیستم ارتباطی پیچیده‌ای که بین سیستم عصب مرکزی و بقیه بدن وجود دارد، مختل می‌شود.

 پیامدهای این نوع نوروپاتی معمولاً در پاها و زانوها و هرازگاهی بر روی دستان و بازوها نیز تأثیر می‌گذارد. در حدود یک سوم تا نیمی از مبتلایان به دیابت علائم مرتبط با این نوع از آسیب‌های عصبی را گزارش می‌کنند و این نشانگر شیوع چشمگیر و قابل توجه آن است.

 

نوروپاتی پروگزیمال

 نوروپاتی پروگزیمال دومین شکل رایج آسیب درد عصبی دیابتی است که بر حرکات شخص، بعد از شکل نوروپاتی محیطی اثر می‌گذارد. این نوع نادر از اختلال عملکرد می‌تواند علائم خفیف تا ناتوانی کامل را نشان دهد که شامل ضعف عضلات، کاهش احساس و درد در لگن، باسن یا ران می‌باشد.

 این اختلال عملکرد معمولاً در یک سمت بدن نمود پیدا می‌کند اما د ر موارد نادر ممکن است در دو سمت بدن گسترش پیدا کند. علائم مرتبط با نوروپاتی پروگزیمال به تدریج طی یک دوره یک ماه یا سالیانه بهبود پیدا کند.

 

نوروپاتی اتونومیک (Autonomic Neuropathy)

 همان‌طور که از نامش پیداست، نوروپاتی اتونومیک بر سیستم عصبی اتونومیک تأثیر می‌گذارد. این آسیب‌ها ناشی از اعصاب اتونومیک سمپاتیک و پاراسمپاتیک است که عملکردهای غیرارادی بدن و غیر حسی بدن را کنترل می‌کنند.

 این شکل از نوروپاتی بر اندام‌های داخلی تأثیر می‌گذارد و می‌تواند مسائل مختلفی را در رابطه با ضربان قلب و فشارخون، دستگاه گوارش، کنترل مثانه، اندام‌های جنسی، غدد عرق و چشم‌ها ایجاد کند.

 یکی از دیگر مضرات نوروپاتی اتونومیک این است که بدن نتواند علائم هشدار دهنده هیپوگلیسیمی را انتخاب کند و این خود می‌تواند به طور خاص برای بیماران مبتلا به دیابت خطرناک باشد.

 

نوروپاتی فوکال (Focal Neuropathy)

 نوروپاتی فوکال (کانونی) با آسیب دیدن یک عصب تنها بیرون از سیستم عصب مرکزی مشخص می‌شود و معمولاً در اثر نوعی از جراحت، یا فشار، تروما ایجاد می‌شود.

 این شکل از مونونوروپاتی نسبتاً از نوروپاتی محیطی و اتونومیک کمتر است و به‌طورمعمول روی اعصاب خاص واقع در دست، سر، تنه یا زانو تأثیر می‌گذارد؛ و در موارد بسیار نادر، می‌تواند روی عصب در قسمت پشت پا یا قفسه سینه و همچنین عضلاتی که ماهیچه‌های چشم را کنترل می‌کنند، اثر بگذارد.

 علائم مرتبط با نوروپاتی فوکال (کانونی) به طور ناگهانی ظاهر می‌شود اما بدون اینکه باعث آسیب طولانی مدت شود. به‌تنهایی خودش را درمان می‌کند.

 شناخته‌شده‌ترین علائم نوروپاتی فوکال، سندروم‌های گرفتار و به دام افتاده، مانند سندروم تونل کارپال است درجایی که عصب میانی در هنگام عبور از یک تونل کوچک واقع در مچ دست، فشرده شده است.

 

 جلوگیری از درد عصب دیابتی

 

بعضی از چیزهایی که شما می‌تواند برای متوقف کرد درد عصب دیابت انجام دهید شامل موارد ذیل می‌شود:

 -         حفظ سطح قند خون در محدوده تعیین شده با پیروی از رژیم داروهای های تجویزشده توسط پزشک. کنترل پایداری قند خون به جلوگیری یا کاهش آسیب عصبی ناشی از دیابت کمک خواهد کرد و از این طریق، شروع نوروپاتی را به تأخیر می‌اندازد.

-         از سبک زندگی بدون تحرک خودداری کنید و خودتان را با اشکال متفاوت فعالیت فیزیکی از همین الآن درگیر کنید.

-         برای حفظ سطح کلسترول و قند خون، وزن اضافی خود را کم کنید.

-         از برنامه غذایی متناسب با بیماران دیابتی پیروی کنید، زیرا غذایی که شما مصرف می‌نمایید تأثیر مستقیمی بر میزان قند خون شما دارد.

-         فشارخون خود را تحت کنترل نگهدارید زیرا افراد مبتلا به دیابت احتمالاً فشارخون بالایی دارند.

-         نوشیدن الکل را محدود کنید.

-         سیگار کشیدن را کنار بگذارید، زیرا جریان درون بافت‌ها را مسدود می‌کند.

-         عصب درد می‌تواند منجر به عفونت، زخم و حتی قطع عضو شود. از این‌رو، از پاهای خود درست مراقبت کنید. هر روز پاهای خود را بشویید و پس از خشک شدن کامل باید آن‌ها را مرطوب نگهدارید.

-         ناخن‌های خود را تمیز، مرتب و آراسته کنید اما سعی کنید آن‌ها را خیلی کوتاه نکنید.

-         برای افراد مبتلا به نوروپاتی پا، پیشنهاد می‌شود که کفش‌های راحت به پا کنند.

-         مرتب جوراب‌های خود را عوض کنید. همچنین سعی کنید جوراب‌هایی با بالشتک‌هایی در بخش پاشنه و پاها بپوشید تا آن‌ها را در برابر صدمات احتمالی محافظت نمایید.

-         برای معاینه پاهای خود در مورد آسیب‌های احتمالی، عفونت‌ها یا زخم‌ها، به طور منظم جهت مراجعه به پا پزشک برنامه‌ریزی نماید. همچنین می‌توانید برای از بین بردن پینه پا به چند دکتر متخصص مراجعه نمایید.

 

عوامل خطرساز مرتبط با درد عصب

 تهدید آسیب عصب دیابت با گذشت زمان بیشتر می‌شود و با پیشرفت بیماری علائم بیماری بیشتر نمود پیدا می‌کند؛ بنابراین کسی که سال‌ها با بیماری دیابت دست‌وپنجه نرم کرده است، احتمالاً در معرض خطری بسیار بیشتری از کسانی است که در مراحل اولیه پیدایش بیماری قرار دارند.

علاوه بر این، کنترل ضعیف‌تر قند خون شما، احتمال ابتلا به نوروپاتی دیابتی را بیشتر می‌کند.

 دیگر عواملی که می‌تواند برای صدمه عصب دیابتی، آسیب جدی وارد کند شامل موارد ذیل می‌گردد:

 -         افراد با فشارخون بالا

-         افرادی که اضافه‌وزن یا چاق هستند

-         افراد بالای 40 سال

-         افرادی که سیگار می‌کشند

-         مردم آفریقا یا بومی آمریکایی

-         افرادی که عوارض بیماری دیابت را در دیگر بخش‌های بدن خود مانند کلیه‌ها، قلب و چشم‌ها تجربه کرده‌اند.

 

چه زمانی باید به دکتر مراجعه کنید

 نشانه‌های قرمز زیر در مراجعه سریع و به‌موقع شما به پزشک متخصص کمک می‌کنند

 -         اگر بر روی پای خود بریدگی یا زخمی دارید که خیلی وقت است درمان و خوب نشده است یا نشانه‌های عفونت را مشاهده می‌کنید

-         درصورتی‌که شما دچار سوزش، سوزن سوزن شدن، ضعف یا درد در دست یا پا می‌شوید طوری که فعالیت‌های روزانه یا خواب شما را مختل می‌کند

-         اگر متوجه تغییرات غیرمعمول در هضم غذا، ادرار یا عملکرد جنسی خود شده‌اید

-         اگر سرگیجه دارید

-         اگر درد عصب دیابتی رنج می‌برید، اولین کاری که باید انجام دهید اندازه‌گیری میزان قند خونتان می‌باشد. در وضعیت عصب و درد به خاطر اینکه سطح قند خون شما تحت کنترل قرار می‌گیرد، شاهد پیشرفت در بهبودی خودکار خواهیم بود.

-         درعین‌حال، شما می‌توانید سبک زندگی خود را تغییر دهید و از درمان‌های خانگی برای کمک به کنار آمدن با درد استفاده کنید.

نکات راهبردی بیشتر

-         1-2 قاشق چای‌خوری دارچین در وعده‌های غذایی روزانه را برای کنترل سطح قند خون استفاده کنید

-         اگر شما به گلوتن حساسیت دارید، نباید گلوتن مصرف کنید زیرا این امر می‌تواند وضعیت جسمی شما را بدتر کند.

-         مواد غذایی حاوی ویتامین B را زیاد مصرف کنید زیرا به تجزیه مواد غذایی هنگام هضم کمک می‌کنند.

-         برای بهبود هضم مواد خوراکی که به شدت تحت تأثیر نوروپاتی دیابتی قرار می‌گیرند، دانه رازیانه را بعد از هر وعده غذایی بجوید.

-         شما همچنین می‌توانید عصرها از گل پامچال استفاده نمایید زیرا آن حاوی مقادیر بالای اسیدهای چرب امگا 6 می‌باشد، چرا که عناصر ساختاری مهم برای دیواره‌های سلول بشمار می‌آیند.

-         4 تا 5 عدد آجیل مانند بادام، گردو را هر صبح میل کنید، زیرا موجب بهبود علائم درد نوروپاتی می‌گردد.

-         مراقب استرس باشید زیرا این امر می‌تواند اثر منفی بر روی درد و التهاب در بدن داشته باشد.


منبع

نظرات بازدیدکنندگان